Nina Patalon

Nina Patalon — kariera piłkarska i droga do prowadzenia reprezentacji

Nina Patalon doprowadziła reprezentację Polski kobiet do debiutu na mistrzostwach Europy w 2025 roku. Jej droga do tego turnieju prowadziła przez krajowe boiska, szkolenie dzieci i pracę z kadrami młodzieżowymi. Zanim została selekcjonerką seniorek, poznała polski futbol z kilku różnych perspektyw.

Kariera piłkarska Niny Patalon

Zawodnicza kariera Niny Patalon była związana przede wszystkim z Medykiem Konin. Grała w nim w okresie od 2002 do 2011 roku, z roczną przerwą na występy w Czarnych Sosnowiec. Reprezentowała również Delfina Ślesin i AZS UAM Poznań.

Występowała w młodzieżowych reprezentacjach Polski. Jej grę zakłócały kontuzje, a z czasem głównym zajęciem stała się praca szkoleniowa. Nie był to jednak nagły przeskok z boiska na ławkę trenerską, ponieważ pierwsze doświadczenia w prowadzeniu zawodniczek zbierała jeszcze podczas kariery piłkarskiej.

Ten etap dał jej znajomość codzienności krajowych klubów i młodzieżowej reprezentacji z perspektywy zawodniczki. Późniejszy warsztat trenerski budowała już przez prowadzenie zespołów w różnym wieku oraz zdobywanie kolejnych kwalifikacji.

Od zawodniczki do trenerki

Patalon rozpoczęła pracę trenerską w 2005 roku. Zajmowała się między innymi młodziczkami reprezentacji Wielkopolski oraz grupami dziecięcymi i młodzieżowymi Medyka Konin. Początki szkolenia nakładały się więc na okres jej występów na boisku.

W 2011 roku objęła seniorski zespół Medyka, a także została asystentką przy reprezentacji Polski kobiet U-15. Praca klubowa oznaczała codzienny kontakt z zawodniczkami, natomiast funkcja w kadrze wprowadzała ją w rytm selekcji, zgrupowań i przygotowywania zespołu narodowego.

Równolegle rozwijała kwalifikacje. W styczniu 2019 roku miała licencję UEFA A i uczestniczyła w kursie UEFA Pro. Później jako pierwsza kobieta w Polsce zdobyła licencję UEFA Pro, najwyższy stopień uprawnień trenerskich.

Praca z młodzieżowymi reprezentacjami Polski

W maju 2014 roku Patalon prowadziła już reprezentację Polski kobiet U-17. Najważniejszym turniejowym osiągnięciem tego etapu był awans na mistrzostwa Europy w 2018 roku na Litwie.

Polki zremisowały tam z Anglią 2:2 i Włochami 0:0, a następnie przegrały z Hiszpanią 0:5. Zajęły czwarte miejsce w grupie B i zakończyły udział w turnieju po fazie grupowej. Sam awans był konkretnym sukcesem, ale finały pokazały również poziom rywalizacji z europejską czołówką.

24 kwietnia 2019 roku PZPN ogłosił, że trenerka przejmuje reprezentację U-19. Był to kolejny etap pracy z zawodniczkami zbliżającymi się do seniorskiego futbolu. W kadrach młodzieżowych wyniki eliminacji i turniejów są tylko częścią zadania. Równie ważne jest przygotowanie piłkarek do wyższych wymagań, dlatego pojedynczy turniej nie stanowi pełnej oceny pracy szkoleniowej.

Droga do prowadzenia seniorskiej reprezentacji Polski

Bezpośrednio przed przejęciem seniorek Patalon łączyła prowadzenie kadry U-19 z funkcją koordynatorki szkolenia piłki nożnej kobiet w PZPN, którą objęła 15 stycznia 2019 roku. Jej obowiązki wykraczały już poza przygotowanie jednej reprezentacji.

Do kadry seniorskiej przyszła z doświadczeniem klubowym, znajomością kolejnych roczników reprezentantek oraz praktyką w koordynowaniu szkolenia. Te role obejmowały różne zadania: od codziennego treningu po selekcję i współpracę z organizacjami odpowiedzialnymi za rozwój zawodniczek.

29 kwietnia 2021 roku Zarząd PZPN powołał ją na selekcjonerkę reprezentacji Polski kobiet. Została pierwszą kobietą na tym stanowisku. Jeszcze przed formalną nominacją poprowadziła zespół w kwietniowym spotkaniu towarzyskim ze Szwecją.

Najważniejsze etapy pracy z kadrą seniorek

Pierwszym wyraźnym sukcesem w nowych rozgrywkach reprezentacyjnych była Liga Narodów UEFA w 2023 roku. Polska wygrała grupę Dywizji B z bilansem pięciu zwycięstw i remisu, uzyskując awans do Dywizji A. Do sierpnia 2025 roku zespół pod wodzą Patalon dwukrotnie wywalczył promocję na najwyższy poziom tych rozgrywek.

Najważniejszy rezultat przyniosły jednak eliminacje EURO 2025. W rozstrzygającym dwumeczu barażowym Polki pokonały Austrię po 1:0 u siebie i na wyjeździe. Oznaczało to pierwszy w historii awans seniorskiej reprezentacji Polski kobiet na mistrzostwa Europy.

Debiut w finałach zakończył się trzecim miejscem w grupie. Po porażkach z Niemcami i Szwecją Polska wygrała z Danią 3:2. Zespół nie awansował do fazy pucharowej, ale odniósł pierwsze zwycięstwo na turnieju tej rangi.

W ocenie PZPN jednym z elementów pracy Patalon w latach 2021 do 2025 było konsekwentne wprowadzanie młodych zawodniczek do seniorskiej kadry. Łączyło to jej wcześniejsze doświadczenia z reprezentacji juniorskich z zadaniami na najwyższym poziomie.

Znaczenie Niny Patalon dla rozwoju kobiecej piłki nożnej w Polsce

Wpływ Patalon nie ogranicza się do wyników reprezentacji. W latach 2019 do 2025 jako koordynatorka szkolenia odpowiadała za rozwój systemu, współpracę z wojewódzkimi związkami i klubami oraz analizowanie i wdrażanie rozwiązań szkoleniowych.

W 2023 roku była również jedną z autorek suplementu „Piłka Nożna Kobiet” do materiałów szkoleniowych PZPN, poświęconego specyfice pracy z zawodniczkami. To przykład działalności skierowanej także do trenerek i trenerów pracujących poza reprezentacją.

Polski Komitet Olimpijski przyznał jej nagrodę „Trenerki Roku 2024”. Jej miejsce w historii polskiego futbolu wyznaczają jednak przede wszystkim konkretne osiągnięcia: przejście przez kolejne szczeble szkolenia, pierwsza w kraju licencja UEFA Pro zdobyta przez kobietę oraz poprowadzenie seniorskiej kadry do debiutu na mistrzostwach Europy.